اکوتوریسم منطقه نور : بررسی توانمندیها و چالش های اقتصادی آن




      وحید کیانی   
 (کارشناس جغرافیا)  
 v_kiyani6_yas@yahoo.com

جهانگردی که اززمانهای بسیار دور هم، مورد توجه انسان قرار داشته،امروز به چنان وسعت و غنایی دست یافته که درآمدهای حاصل از آن در پاره ای از موارد از عمده ترین شاخه های فعالیتهای صنعتی نیز آشکارا فراترمی رود.
جهانگردی چه به صورت خود جوش و چه بر اثر تدابیری که از سوی دولت اتخاذ می شود،جغرافیای بسیاری از کشورهای جهان را با دگرگونی های بنیادی مواجه کرده است.مناطقی که عمدتاً برای گذران تعطیلات برگزیده می شوند وابستگی شدیدی به محیط طبیعی و روانی و اجتماعی دارند. با توجه به منطقه مورد بحث ما که یکی از کمربند سبز سرزمین خشک و نیمه خشک ایران را در مناطق شمالی کشور تشکیل می دهد و وجود رشته کوههای عظیم البرز در جنوب و دریای نیلگون خزر در قسمت شمالی آن و فاصله کوتاه بین کوه،جنگل و دریا،چشم اندازهای بی نظیری به این منطقه بخشیده است. وجود دره های زیبا،آبشارهای بلند و چشمه های جوشان،جنگل های سرسبز و سواحل زیبا در یک ناحیه کوچک این منطقه را برای یک منطقه اکوتوریستی مهیا میسازد که می تواند نقش های جدیدی در فعالیتهای اقتصادی مردم منطقه و حتی تغییر کاربری اراضی آن ایفا کند.
شهرستان نور دارای موقعیت دریا کناری می باشد که سواحل زیبایی را در این ناحیه به وجود آورده که هرساله در ایام تابستان و تعطیلات پذیرای توریست های زیادی می باشد.در قسمت جنوبی این شهرستان کوهستانهای بلند و مرتفع قرار گرفته که پوشیده از جنگل های انبوه و سرسبزی میباشد.وجود جلگه های وسیع در بین جنگل و دریا وشالیزارهای سرسبز در فصل بهار و تابستان منظره زیبایی را به این منطقه می دهد.
با توجه به توربستی بودن منطقه می توان با جذب سرمایه های خارجی و ارئه طرح ها و برنامه های توریستی و دادن وامهای کم بهره به مردم بومی برای ساخت و ساز خدمات توریستی همچون هتلها، رستوران ها،مهمان پذیرها و سفره خانه های سنتی و دیگر خدمات توریستی برای جذب توریستهای داخلی و خارجی اقدام کرد.
این کار میتواند در توسعه اقتصادی منطقه و حتی کشور بسیارمهم باشد و سرمایه زیادی را وارد کشور کند.جهانگردی آفریننده ثروت است و بیش از همه موجب پیدایش مشاغل بسیار است. درآمدهای حاصل از جهانگردی از کشاورزی نیز بیشتر است.از سوی دیگر بسیاری از صنایع با جهانگردی در ارتباطی نزدیک هستند. ازآن جمله صنایع ساختمانی،صنایع ساخت کشتی های تفریحی و ساخت کاروانها و از سویی دیگر فعالیت پاره ای از شرکت های قدرتمند وابسته به امر جهانگردی از آن جمله است.میزان در آمدهای ناشی از جهانگردی گاه به ارقام نجومی سر می زند.
با این تفاسیراین منطقه پتانسیل و قابلیتهای جذب توریست و جهانگرد چه داخلی و خارجی را دارد و میتواند در آینده ای نزدیک با توجه به رشد شتابان شهرنشینی و توسعه تکنولوژی و زندگی ماشینی و شعار بازگشت به طبیعت و نیاز به آرامش وسکوت شاهد شکوفایی هر چه بیشتر اقتصاد و تغییر چشم اندازهای جغرافیایی منطقه بود.
برای جمعبندی از مطالب این بحث جا دارد تا قابلیتها و تنگناهای منطقه بطور جداگانه ای عنوان گردد تا در پایان بتوان با ارئه راهکارهای اصولی به هر چه بارور شدن این صنعت نامرئی(توریسم)اقدام کرد.
ازقابلیتهای مهم منطقه 1. طبیعت بکر و دست نخورده که از نیمی از هزینه های توریستی می کاهد 2. تعداد زیاد توریسم و مسافر در هر فصلی از سال 3. ساخت هتلها،رستورانها و مجتمع های تفریحی و توریستی 4. ایجاد شرکت های تور مسافرتی 5. ایجاد مشاغل برای بسیاری از جوانان جویای کار 6. بوجود آمدن بازارهای صنایع دستی وبومی
7. بالا رفتن سطح درآمد مردم منطقه و به تبع آن رشد فرهنگی و اجتماعی و ......رامی توان نام برد.
از تنگناهای آن میتوان: 1. کمبود سرمایه گذاری دربخش توریست 2. نبود راههای ارتباطی خوب به نقاط دیدنی منطقه
3. کمبود امکانات و تسهیلات در اقامتگاههای توریستی 4. نداشتن برنامه ها و طرح های هدفمند دربخش توریسم 5. ضعف شدید در شناسایی نقاط توریستی منطقه توسط کارشناسان خبره و ارئه راهکارهای منطقی 6. خوب استقبال نکردن از سرمایه داران داخلی و خارجی. 7. نبود برنامه و طرح های اصولی در زمینه جذب سرمایه های خارجی و ایجاد روحیه مشارکت شرکت های خصوصی ودولتی در زمینه زیر ساختهای صنعت توریسم 8. حمایت نکردن دولت درسرمایه گذاریهای سنگین در بخش توریست و ...... می باشند.
درحالی که می توان با برنامه ریزی صحیح و اصولی زمینه اشتغال زیادی برای ساکنین محلی بخصوص جوانانی که به خاطر نداشتن اشتغال مناسب در حال مهاجرت ازشهرشان هستند را فراهم نمود. هماهنگ بودن کلیه سازمانها،ارگانها،نهادها و بخش خصوصی و دولتی دریک راستا و همسو نگری  برای رسیدن به یک هدف و خوداری از دوباره کاری ها وهزینه های اضافه می تواند راهگشای بسیاری از معضلات توریستی- تفریحی منطقه باشد.

                                                                                          نویسنده : وحید کیانی